English | عربي



دەقی وتاری سەرۆك بەرهەم ساڵح لە دەیەمین كۆنفرانسی نێودەوڵەتیی بۆ بەگژداچونەوەی توندوتیژیی دژ بە ژنان

2018/10/13 | 22:21

هەواڵی کوردستان - خەندان-د.

بەرهەم ساڵح، سەرۆك كۆماری عێراق رۆژی شەممە بەشداری كرد لە دەیەمین كۆنفرانسی نێودەوڵەتیی بەگژاچونەوەی توندوتیژیی دژ بە ژنان و وتارێكی پێشكەشكرد.سەرۆك كۆمار لەمیانی وتارەكەیدا رایگەیاند، "چەند بەهادارە مەزنایەتیی قوربانیانی عێراقییەكان، دەرەنجامی توندو تیژیی و جەنگەكان و توندڕ‌ەویی و تێرۆر بە درێژایی سەردەمەكانی مێژوی هاوچەرخمان بەبیر بهێنرێنەوە، بەتایبەتیی دایكان و ژنان و كچانی قوربانیانی تاوانی ئەنفالەكان و گۆڕ‌ە بەكۆمەڵەكان و شەنگال و سپایكەر".ئاماژەی بەوەشكرد، "لە كاتێكدا راستگۆیانەترین ئومێدمان دەردەبڕ‌ین بۆ سەركەوتن و پێشكەوتنتان لە چڕ‌ كردنەوەی هەوڵەكانتان بۆ بەگژاداچونەوەی توندوتیژیی دژی ژنان لە كۆمەڵ و وڵاتەكەماندا، وای دەبینین ئەم ئەركە بەهادارە شایستەی پشتیوانیی هەموانە.

لەگەڵ گرنگیی بەشدارییكردنی دامەزراوەكانی دەوڵەتیش لەم هەوڵەدا، كۆششەكانی كۆمەڵ و رێكخراوە مەدەنیی و نێودەوڵەتییەكان و دەستپیشخەرییەكانیان هەر بە پێویست و گرنگ دەزانرێت بۆ رێگرتن لە توندو تیژی دژ بە ژنان".دەقی وتاری سەرۆك بەرهەم ساڵح“بە ناوی پەروەردگاری بەخشندە و میهرەبانەوە"وَلَهُنَّ مِثْلُ الَّذِي عَلَيْهِنَّ بِالْمَعْرُوفِ ".  صدق الله العڤیمخوشكان و برایانی ئامادە بوسڵاوی خوداتان لێ بێت ..چەندە گەورە و جوانە ئیلهامی گەورەیی خۆڕ‌اگریی لە (سەیدە زەینەب)ی هەرە مەزنەوە (سڵاوی خودای لێ بێت) وەربگیرێت وەك هێمایەك كە گەورەیی قوربانیدان و داكۆكیكردن لە هەق یەك بخات و ببێتە بەهای كەسایەتیی خۆگر لە روی توندوتیژیی و ستەم و ئەوانەی لە روداوی (تەف)دا خوێنی شەهیدەكانیان رژاند.چەند بەهادارە مەزنایەتیی قوربانیانی عێراقییەكان، دەرەنجامی توندو تیژیی و جەنگەكان و توندڕ‌ەویی و تێرۆر بە درێژایی سەردەمەكانی مێژوی هاوچەرخمان بەبیر بهێنرێنەوە بەتایبەتیی دایكان و ژنان و كچانی قوربانیانی تاوانی ئەنفالەكان و گۆڕ‌ە بەكۆمەڵەكان و شەنگال و سپایكەر.

دیارە بەكەنیزەك كردن و دەستدرێژیكردنە سەر ژنان و فرۆشتنیان لە بازاڕ‌ی كۆیلەكان یان كوشتنیان بێ هیچ رێگرییەكی ویژدان تاوانێكی یەكجار دڕ‌ندانە و قێزەونن كە زۆر پێچەوانەی شەریعەتە خودایی و پێودانگە مرۆییەكان و پرەنسیب و بەها مرۆییەكانن.سڵاوی پێزانین بۆ دەستپێشكەرییەكەی (عەزیزی عێراق) سەید عەبدولعەزیز حەكیم (خودا لێی خۆش بێت) كە داوایكرد ئەمڕ‌ۆ بكرێتە رۆژێكی ساڵانەی ئیسلامیی بۆ بەگژاداچونەوەی توندوتیژیی بەرامبەر ژنان، بە تایبەتیی ژنانی عێراق كە روبەڕ‌وی زاڵمانەترین شێوەكانی چەوساندنەوە و ستەمكاریی بونەتەوە لەسەر دەستی چەتەكانی تاقمی داعش و پێشتریش قاعیدەی تێرۆریستان.دەستخۆشیی بۆ هەوڵەكانتان لە سەرخستنی دەیەمین كۆنفرانسی نێودەوڵەتیی بەگژاچونەوەی توندو تیژیی دژ بە ژنان و هەوڵدان بۆ ئەوەی بتوانن لە روی كۆمەڵایەتیی، سیاسیی، ئابوریی و ئەكادیمیاییەوە رۆڵی پێشەنگ ببینن لە بەرهەمهێنان و دروستكردنی مرۆڤ و ژیاندا.لە كاتێكدا راستگۆیانەترین ئومێدمان دەردەبڕ‌ین بۆ سەركەوتن و پێشكەوتنتان لە چڕ‌ كردنەوەی هەوڵەكانتان بۆ بەگژاداچونەوەی توندوتیژیی دژی ژنان لە كۆمەڵ و وڵاتەكەماندا، وای دەبینین ئەم ئەركە بەهادارە شایستەی پشتیوانیی هەموانە.

لەگەڵ گرنگیی بەشدارییكردنی دامەزراوەكانی دەوڵەتیش لەم هەوڵەدا، كۆششەكانی كۆمەڵ و رێكخراوە مەدەنیی و نێودەوڵەتییەكان و دەستپیشخەرییەكانیان هەر بە پێویست و گرنگ دەزانرێت بۆ رێگرتن لە توندو تیژی دژ بە ژنان، هاوكات پێویستە رۆڵی دادوەریی و دانانی قانونە كان بەهێزتر بكرێن بۆ روبەڕ‌وبونەوەی ئەو حاڵەتی پێشێلكارییانەی كە بەرۆكی ژنان دەگرن و شكۆ و كەرامەتی مرۆییان هەتك دەكات، لەوانە بەخشینیان لە جیاتی خوێن بۆ كۆتاییهێنان بە ناكۆكیی و كێشە عەشایرییەكان یان سڕ‌ینەوەی ئەو تاوانانەی كە نێرینەكان لێ بەرپرسیارن لەگەڵ رەفتارەكانی تردا كە شەریعە ئاسمانییەكان رەتی دەكەنەوە.لەئێستادا پێشكەوتنێكی مەدەنی بەدیهاتوە و هوشیاریی بۆ ئازادیی و كەرامەتی مرۆییی و یەكسانیی و گۆڕ‌انكاریی تریش هاتونەت پێشەوە لە بەرژەوەندیی ژنان، بەڵام بەداخەوە لە بەرامبەر ئەوانەدا تائێستاش زۆربەی ژنان لە وڵاتەكەماندا قوربانیی دەستی توندو تیژین بە شێوە جیا جیاكانیەوە.

ئەو توندو تیژییانەی كە ژنان روبەڕ‌وی دەبنەوە سنوری توندو تیژی خێزانیی و زارەكیی تێ دەپەڕ‌ێنن بەرەو توندوتیژیی جەستەیی، تا دەگاتە ئەوەی كەزۆربەی ژنانی عێراقیی روبەڕ‌وی بونەتەوە لەسەر دەستی چەتە تاوانبارەكان لە پێش هەمویانەوە تاقمی داعشی تێرۆریست، هەروا ئەو دیاردانەی كە بەم دواییە دەیبینین كە بە بیانوی جیا جیا و بێ بنەما بە شێوەی دڕ‌ندانە ژنان دەكوژرێن، بۆیە‌ پێویست دەكات ئیدانە بكرێن و هەرچی زووە دەسەڵاتی قانون خۆی بكاتە خاوەنیان.مایەی شانازیی بو كە هاوڵاتیی عێراقیی ئێزدیی نادیە موراد خەڵاتی نۆبڵی بۆ ئاشتیی بەدەستهێنا وەك داننانێكی شایستە بە قوربانیانی تێرۆر لە رۆڵەكانی گەلەكەی و هەمو قوربانیانی توندوتیژیی و توندڕ‌ەویی لە جیهاندا، هاوكات هاوكاری گوزارشتكردنێكی مرۆیی قوڵ بو لەگەڵیدا، سەركەوتنی هەمو پێودانگە مرۆییەكانیش بو.

هەمو جیهان ئاگادارە كە چۆن عێراقییەكان هەمویان گوڕ‌یان بەستەوە بۆ رزگار كردنی شەنگال و هاوپشتیكردنی برا ئێزدییەكانیان كە روبەڕ‌وی یەكێك لە دڕ‌ەندانەترین تاوانەكانی دژ بە مرۆڤایەتیی بونەوە.لێرەدا دوپاتی دەكەینەوە سڕ‌ینەوەی هەمو جۆرە جیاكاریی كردنێك دژ بە ژنان و كچان لە پێودانگ و بەها سەرەكییەكانی دەستوری عێراقە، هەروەك چۆن لە بڕ‌یارەكانی نەتەوە یەكگرتوەكان و بەڵگەنامە نێودەوڵەتییەكانی مافەكانی مرۆڤدایە، بۆیە پێویستە هەموان و راگەیاندنكاران و دەستە بژێرانی ئاینیی و روناكبیریی و كۆمەڵایەتییەكان رۆڵی گرنگ ببینن لە هوشیار كردنەوەی خەڵكی سەبارەت بەم مەسەلەیە.ئەركی ئێمەش پشتیوانیكردنی بەهێزە بۆ ئەوەی ژنان بتوانن خەبات بكەن لە پێناوی مافەكانیان و هەر بوارێكی تر كە پشتگیریی بەرزكردنەوەی پێگەیان بكات بە بەردەوامیی، لەم روەوە هەوڵ دەدەین بۆ كارا كردنی پلانی نیشتمانیی جێبەجێكردنی بڕ‌یاری (ئەنجومەنی ئاسایش دەربارەی ژنان و ئاسایش و ئاشتیی) هەروەها تایبەت بە بوژانەوەی پێگەی ژنان لە جیهاندا، دوای ئەوەی عێراق یەكەم دەوڵەت بو لە خۆرهەڵاتی ناوەڕ‌است و باكوری ئەفریقادا ئەم پلانەی پەسەند كرد كە بوارەكانی بەشداریی پێكردنی ژنان لە خۆ دەگرێت لە پرۆسەی چەسپاندنی ئاشتیی و بڕ‌یاردان لە كاتی ناكۆكییە سەربازییەكان و دواتریشدا، بە مەبەستی پاراستنیان لە هەمو جۆرەكانی توندوتیژیی كە روبەڕ‌وی دەبنەوە.پێویستیی بەگژاداچونەوەی هەمو جۆرەكانی جیاكاریی یا توندوتیژییەك دژی ژنان لە عێراقدا دوپات دەكەینەوە كە ئێستا زیاترلە نیوەی كۆمەڵ پێك دەهێنن، لەگەڵ دژایەتی كردنی هەر رەفتارێكی باو و بە میرات بەجێماو، توندڕ‌ەویی و دواكەوتویی و نەزانین زیان بە پێگەی ژن دە گەیەنێت.خوشكان و برایانی ئامادە بو..خەباتی ژنانی عێراق لە روبەڕ‌وبونەوەی توندو تیژیی بۆ بەدەستهێنانی مافەكانی وەك هاوڵاتییەك دەبێت كە بە مافەكانی شاد بێت، مێژوییەكی دێرینی هەیە، لە خۆڕ‌اگریشدا بە روی دژواریی و قەیرانەكاندا كە پێشتر لە ئەنجامی جەنگەكان و بەهۆی دڕ‌ندەیی تێرۆریستانەوە لە هەندێك ناوچە چەشتویانە مەزن و درەوشاوەیە.

بێگومان بەهێز كردنی رۆڵی ژن لە وڵاتەكەماندا و پشتیوانیكردنی لە لابردنی كۆسپەكانی بەردەمی بۆ چاككردنی باری ژیانی و دابینكردنی پێگەیەكی سەركردایەتی شایستە لە بوارەكانی ئابوریی و وەزیفیی و سیاسیی و كارگێڕ‌یدا پێویستییەكی بنەڕ‌ەتییە لە پێناوی بەدیهێنانی پەرەپێدانێكی بەردەوامدا بۆ وڵاتەكەمان لە چوارچێوەی دەوڵەتێكی مەدەنیی مۆدێرندا كە مافەكان و شكۆیی هەموانی تیادا زامن بێت.مافەكان دەستەبەر نابن، بە بێ پاراستتنی مافەكانی ژنانی نیوەی كۆمەڵ و دایكی نیوەكەی تری، پێشكەوتن و ئۆقرەیی و گەشە سەندن بەدی نایەت، بە بێ پێگەیەكی شایستە و بە شكۆ بۆ ژنان.بە شانازیی پێزانینەوە هەوڵەكانتان و هەمو ئەو هەوڵانەی دراون و دەدرێن لە پێناوی كاركردن بۆ رەخساندنی ژیانێكی بێ توندو تیژی و بێ هەڕ‌ەشە بۆ ژن بەرز دەنرخێنم.بە خوداتان دەسپێرم.”










زۆرترین بینراو


هەواڵی سەرەکی

⋙ ڕۆژنامەیەک چەند وێنەیەکی تازەی مێسی دوای پێکانەکەی بڵاودەکاتەوە

⋙ نەوزاد هادی هۆکاری پێشکەوتنی هەولێر و دهۆک ئاشکرا دەکات

⋙ بەوێنە.. باندێکی بازرگانیکردن بە مادەی هۆشبەر لە گەرمیان دەستگیر کران

⋙ قوباد تاڵەبانی: لە چوار ساڵی رابردوودا توانیمان عەقڵییەتی حوكمڕانی بگۆڕین

⋙ ھۆكاری كەمبوونەوەی بەشە خۆراكی مانگانە ئاشكرا دەكرێت

ڤیدیۆ هەواڵ
⋙ ڤیدیۆ؛ سەركردەیەكی داعش لە ژێر زەویدا دەستگیركرا

⋙ ڤیدیۆی گۆڵه‌کان : ئارسیناڵ ٣-١ لیسته‌ر سیتی


زۆرترین بینراو